Data publikacji artykułu: 11/08/2025

W ostatnich tygodniach Sejm prowadził prace nad szerokim pakietem zmian deregulacyjnych w sektorze energetycznym. Wśród nich znalazły się także istotne modyfikacje Prawa budowlanego, które w bezpośredni sposób dotyczą inwestorów planujących budowę instalacji odnawialnych źródeł energii, w tym szczególnie paneli fotowoltaicznych. Nowelizacja została już uchwalona przez posłów i obecnie oczekuje na dalszy bieg legislacyjny w Senacie, a następnie na podpis prezydenta. Jeżeli proces ten zakończy się bez opóźnień, nowe przepisy wejdą w życie czternaście dni po publikacji w Dzienniku Ustaw, co w praktyce może oznaczać, że zaczną obowiązywać jeszcze w tym roku.

Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie katalogu obiektów i robót budowlanych, które nie będą wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia w urzędzie. Oznacza to istotne skrócenie i uproszczenie procedur dla części inwestorów. Do tej pory inwestycje fotowoltaiczne o mocy powyżej 150 kW musiały przechodzić pełną procedurę uzyskania pozwolenia na budowę, co wiązało się z długim czasem oczekiwania, ryzykiem odwołań oraz wyższymi kosztami. Po wejściu w życie nowelizacji w trybie zgłoszenia będzie można realizować zarówno wolnostojące, jak i budynkowe instalacje fotowoltaiczne o mocy powyżej 150 kW, lecz nieprzekraczającej 500 kW, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.

W przypadku instalacji wolnostojących uproszczone zasady będą dotyczyć wyłącznie takich, które nie są podłączone do sieci elektroenergetycznej lub są podłączone w sposób uniemożliwiający oddawanie energii do sieci. Dodatkowo inwestycja nie będzie mogła być zlokalizowana na obszarach objętych ochroną przyrody, takich jak parki narodowe, obszary Natura 2000 czy rezerwaty. Zgłoszenie będzie musiało obejmować projekt zagospodarowania terenu wraz z opisem technicznym wykonanym przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane oraz uzgodnionym pod kątem ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń ppoż.

Podobne wymogi będą dotyczyły instalacji fotowoltaicznych o tej samej mocy montowanych na dachach lub elewacjach budynków. Dokumentacja techniczna przygotowana przez uprawnionego projektanta będzie musiała uwzględniać kwestie nośności konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, ochrony użytkowników i mienia. Również i w tym przypadku konieczne będzie uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

W obu rodzajach inwestycji, jeżeli instalacja będzie przyłączona do sieci w sposób uniemożliwiający wprowadzanie energii do systemu, do zgłoszenia trzeba będzie dołączyć warunki przyłączenia wydane przez operatora sieci elektroenergetycznej. Dokument ten będzie mógł mieć formę oryginału lub poświadczonej kopii.

Po zakończeniu prac inwestor będzie zobowiązany powiadomić Państwową Straż Pożarną o zakończeniu robót i rozpoczęciu użytkowania instalacji. Jednocześnie konieczne będzie przekazanie planu instalacji zawierającego wszystkie dane istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa działań ratowniczo-gaśniczych, takie jak lokalizacja wyłączników prądu czy przebieg kluczowych przewodów.

Wprowadzenie nowych zasad może w istotny sposób wpłynąć na rynek średnich instalacji fotowoltaicznych. Skrócenie procesu inwestycyjnego i ograniczenie formalności powinno przełożyć się na zwiększone zainteresowanie przedsiębiorców, rolników oraz samorządów, którzy planują budowę źródeł energii na potrzeby własne. Dotychczas wielu inwestorów rezygnowało z projektów w przedziale mocy od 150 do 500 kW właśnie z powodu skomplikowanych procedur administracyjnych. Teraz bariera wejścia będzie niższa, co może zachęcić do realizacji większej liczby instalacji, szczególnie w modelu off-grid, w którym cała wyprodukowana energia zużywana jest na miejscu.

Zmiana ta jest także sygnałem, że ustawodawca stara się reagować na potrzeby rynku OZE, dążąc do ułatwienia rozwoju lokalnych źródeł energii. Choć nie rozwiązuje ona wszystkich problemów branży, może być istotnym krokiem w kierunku zwiększenia udziału fotowoltaiki w miksie energetycznym kraju. Jeśli tempo prac legislacyjnych zostanie utrzymane, pierwsze inwestycje realizowane w uproszczonym trybie mogą ruszyć jeszcze przed końcem roku.